Windows’ta Bellek Sızıntısı (Memory Leak) ve Sayfalanamayan Havuz (Non-Paged Pool) Şişmesi Çözümü

Program Açık Değilken RAM Kullanımının %99’a Ulaşması Problemi

Windows 10 ve Windows 11 bilgisayarlarda veya kurumsal sunucularda kullanıcıların karşılaştığı en karmaşık performans krizlerinden biri, sistem açıldıktan birkaç saat veya gün sonra bilgisayarın aşırı derecede takılması, pencerelerin geç açılması ve Görev Yöneticisinde RAM kullanımının %95 – %99 seviyesine kilitlenmesidir. Kullanıcı ‘İşlemler’ sekmesine girip çalışan tüm programların harcadığı belleği topladığında (örneğin Chrome 1 GB, Word 300 MB, Muhasebe Yazılımı 400 MB) toplamda en fazla 3-4 GB’lık bir kullanım hesaplar; ancak 16 GB veya 32 GB fiziksel RAM’in tamamının dolu olduğu görülür. Bu görünmeyen tüketimin sebebi, arka planda çalışan hatalı bir donanım sürücüsünün (Driver) Bellek Sızıntısı (Memory Leak) yaşayarak RAM havuzunu tüketmesidir.

Bellek Sızıntısının Perde Arkası: Sayfalanamayan Havuz (Non-Paged Pool)

Windows çekirdeği (Kernel), aygıt sürücülerinin donanımlarla konuşabilmesi için fiziksel RAM üzerinde özel bellek alanları ayırır:

• Paged Pool (Sayfalanabilir Havuz): Sistem sıkıştığında diskteki sanal belleğe (pagefile.sys) taşınabilen esnek alandır.
• Non-Paged Pool (Sayfalanamayan Havuz – NPP): Donanım kesmelerini (Hardware Interrupts) yönettiği için asla diske yazılamayan, fiziksel RAM hücrelerinde kilitli kalmak zorunda olan çekirdek belleğidir. Sağlıklı bir bilgisayarda bu değer maksimum 150 MB ile 350 MB arasındadır. Hatalı bir sürücü tahsis ettiği bu belleği işi bittiğinde işletim sistemine geri iade etmezse (Memory Leak), NPP boyutu 10 GB, 20 GB seviyesine fırlar ve sistemde boş RAM kalmaz.

1. Adım: Non-Paged Pool Şişmesinin Görev Yöneticisinden Teşhisi

Sistemdeki bellek krizinin sızıntı kaynaklı olduğunu doğrulamak için:

1. Ctrl + Shift + Esc tuşlarıyla Görev Yöneticisi açılır.
2. Performans > Bellek sekmesine tıklanır.
3. Grafiğin hemen altındaki teknik detay tablosunda Sayfalanmamış Havuz (Non-Paged Pool) değeri okunur.
4. Eğer bu değer 2 GB’ın üzerinde (Örn: 8 GB veya 14 GB) görünüyorsa, sistemde kesin bir sürücü bellek sızıntısı mevcuttur.

2. Adım: Microsoft PoolMon Aracı ile Belleği Yutan Sürücüyü Tespit Etme

Windows Driver Kit içerisinde bulunan PoolMon (Pool Monitor) aracı komut satırından yönetici olarak çalıştırılır:

poolmon -p -b

Bu komut, sayfalanmayan havuzda en çok bellek tüketen sürücü etiketlerini (Pool Tag) büyüklük sırasına göre listeler. Örneğin en üst satırda Tag: WfdP veya Tag: NDIS etiketi altında gigabaytlarca bellek tutulduğu görülür. Bu 4 harfli etiketin hangi sürücüye ait olduğunu bulmak için Windows komut satırında arama yapılır:

findstr /m /l /i /s "WfdP" C:WindowsSystem32drivers*.sys

Komut, etiketi kullanan sistem sürücüsünü (Örn: rtwlanu.sys Realtek Kablosuz Ağ Sürücüsü veya e1d68x64.sys Intel Gigabit Ethernet Sürücüsü) ekrana yazarak suçluyu doğrudan ifşa eder.

3. Adım: Ağ İzleme Servisi (NDU) ve Sürücü Optimizasyonu

Windows 10 ve 11’de bellek sızıntılarının %80’i eski ağ kartı yönetim yazılımlarından ve Windows Ağ Veri Kullanımı (NDU) servisinin çakışmasından kaynaklanır:

1. Win + R ile regedit açılarak Kayıt Defteri Düzenleyicisi başlatılır.
2. HKEY_LOCAL_MACHINESYSTEMCurrentControlSetServicesNdu anahtarına gidilir.
3. Sağ taraftaki Start değerine çift tıklanır ve değer verisi 2 yerine 4 (Devre Dışı) olarak değiştirilir.
4. Bilgisayar yeniden başlatıldığında NDU servisi kapatılır; ağ sürücüsü üreticinin resmi sitesinden en güncel WHQL imzalı sürücüyle güncellenerek sızıntı kalıcı olarak engellenir.

Kurumsal sunucu performans analizi, bellek sızıntısı giderme ve Windows işletim sistemi optimizasyonu için BaykalSoft Bilişim Hizmetleri teknik ekibimizle çalışabilirsiniz.