Soru: Restoran Kasasında Kasiyerlerin Menü Fiyatını Elle Değiştirmesi ve Yetkisiz İndirim Yapması Nasıl Engellenir?
Cevap: Restoranlarda, kafelerde ve barlarda gün sonu Z raporu ve ciro analizleri incelendiğinde işletme sahiplerinin en sık tespit ettiği iç denetim kaçaklarından biri, kasiyerin veya şef garsonun müşteriye veya kendi tanıdıklarına satış yaparken menüdeki sabit ürün fiyatını (Örn: 350 TL lik eti 200 TL yaparak) tuşlayıp değiştirmesi veya adisyona %30-%50 oranında keyfi ‘Özel İskonto’ uygulamasıdır. Gün sonunda kasa nakit olarak denk çıksa bile işletmenin kâr marjı erir ve maliyet hesapları bozulur. SambaPOS V5 te esnek fiyat değiştirme özelliği varsayılan olarak açık gelebilir; ancak kurumsal restoran standartlarında ürün fiyatı değiştirme ve indirim uygulama yetkisi kesin kurallarla yalnızca Yönetici (Admin/Müdür) onayına bağlanmalıdır.
SambaPOS Fiyat Müdahalesi ve İskonto Mekanizması Nasıl Çalışır?
SambaPOS mimarisinde fiyat ve indirim iki farklı noktadan kontrol edilir:
- Fiyat Etiketi (Price Tag): Ürünün malzeme kartındaki sabit satış fiyatıdır. ‘Serbest Fiyatlı Ürün’ seçeneği açık bırakılırsa personel ekrandan rakam tuşlayıp ürüne bastığında istediği fiyattan satabilir.
- Hesap Şablonu İskontosu (Calculation Selector): Adisyonun toplam tutarına uygulanan yüzde veya tutar bazlı indirim butonudur.
- Kötüye Kullanım: Personele ‘Belge İndirimi Yapabilir’ (Can Discount) yetkisi verildiğinde kasiyer hiçbir amirine sormadan adisyonun yarısını silebilir.
1. Adım: Kullanıcı Rollerinden Fiyat Değiştirme Yetkisini Kaldırma
Kasiyer ve garsonların ürün fiyatlarına doğrudan müdahale etmesi engellenir:
- SambaPOS yönetim paneline girilerek Yönetim > Kullanıcılar > Roller menüsü açılır.
- ‘Kasiyer’ (veya Garson) rolü seçilip İzinler (Permissions) sekmesine geçilir.
- Şu izinlerin ONAY İŞARETLERİ KESİNLİKLE KALDIRILIR:
- Fiyat Değiştirebilir (Can Change Price) -> İPTAL EDİN
- İndirim Yapabilir (Can Make Discount) -> İPTAL EDİN
- Yuvarlama Yapabilir -> İPTAL EDİN
- Özel Hesaplayıcı Kullanabilir -> İPTAL EDİN
- ‘Kaydet’ denildiği anda kasiyer ekranda ürün fiyatına tıkladığında sistem hiçbir tepki vermez; fiyat alanı kilitlenir.
2. Adım: İskonto Butonuna Yönetici PIN Onayı Bağlama (Ask Confirmation)
Müdür masaya gerçekten bir ticari indirim uygulamak istediğinde kasiyerin yetki aşımı yapabilmesi için dinamik kural yazılır:
Otomasyon Kuralı Protokolü:
1. Yönetim > Otomasyon > Kurallar > 'Hesaplayıcı Seçildiğinde' (Calculation Selected) kuralı açılır.
2. Kural Kriteri: Hesaplayıcı Adı = 'İskonto %10' veya 'Özel İndirim'.
3. Eylemler: 'Yönetici Onayı İste' (Ask Admin PIN).
4. Kasiyer indirim butonuna bastığı anda ekrana 4 haneli 'Müdür Şifresini Giriniz' penceresi fırlar; şifre doğru girilmeden adisyona tek bir kuruş bile indirim yansıtılamaz.3. Adım: Serbest Fiyatlı Ürünlerin Menüden Ayıklanması
Bazı işletmelerde kilo ile satılan veya manav tipi ürünler için açık bırakılan serbest fiyat özelliği taranmalıdır: Yönetim > Ürünler > Ürün Listesi açılarak hiçbir ürünün ‘Fiyatı Elle Girilsin’ kutucuğunun işaretli kalmadığı doğrulanır. Gramajlı ürünler doğrudan elektronik terazi RS232 portuna bağlanarak fiyatın kasadan elle değil otomatik tartıdan gelmesi sağlanır.
Restoran kasa kaçaklarını önleme, SambaPOS rol ve yetki matrisi kurgusu, terazi ve barkodlu kasa entegrasyonlarında BaykalSoft Restoran Teknolojileri ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.