Soru: Daire İle Sokak Kapısı Arasında Konuşurken Dış Panelden Neden Kulak Tırmalayıcı Islık ve Uğultu Sesi Gelir?
Cevap: Apartmanlarda, toplu konut sitelerinde veya villalarda sokak kapısındaki kameralı zil panelinden bir daire tuşlanıp daire sakini görüşmeyi başlattığı anda dış kapı panelinin hoparlöründen tüm mahalleyi ayağa kaldıran şiddetli, keskin bir ıslık sesi, yüksek tonlu ciyaklama veya kendi sesinizin yankılanarak devasa bir gürültüye dönüşmesi (Larsen Etkisi / Akustik Geri Besleme) personeli ve apartman sakinlerini konuşamaz hale getiren klasik bir analog ses yükseltme krizidir. Kullanıcılar diyafon santralinin yandığını düşünür; oysa problem dış zil panelinin içindeki Mikrofon ile Hoparlör Arasındaki Fiziksel Ses Yalıtım Contasının (Akustik Kauçuk Körük) Çürümesi veya Panel Arkasındaki Mikrofon Kazanç (Mic Gain) Potansiyometresinin Aşırı Yüksek Bırakılmasıdır.
Larsen Etkisi (Acoustic Feedback) Neden Islık Sesine Dönüşür?
Ses dalgaları kapalı bir kutuda kontrolsüzce döner:
- Sokak panelindeki hoparlörden çıkan daire sakininin sesi, panel kutusunun içindeki metal saclardan sekerek 2 santim yanındaki mikrofona geri girer.
- Mikrofon bu sesi alır, amplifikatör çipine yollar; amplifikatör sesi yükseltip tekrar aynı hoparlöre basar.
- Bu kısır döngü saniyenin binde birinde ses dalgalarını rezonansa sokar ve insan kulağını sağır eden 3000 Hz lik saf bir akustik ıslık çığlığına (Feedback) dönüşür.
1. Adım: Sokak Paneli Arkasındaki ‘Mikrofon Kazanç (MIC)’ Ayar Trimpotunu Kısma
İlk müdahale panelin içindeki ses yükseltme potundan yapılır:
- Dış sokak kapısı zil panelinin alt montaj vidaları sökülerek panel öne doğru yatırılır.
- Elektronik kartın arkasında yer alan ‘MIC / MIKROFON’ veya ‘VR1’ yazılı minyatür mavi döner ayar trimpotu bulunur (Yanındaki ‘SPK / Hoparlör’ trimpotu ile karıştırılmamalıdır).
- Daire ile kapı arasında canlı konuşma açık tutulurken, hassas düz tornavidayla bu trimpot saat yönünün tersine doğru milimetrik olarak yavaşça kısılır.
- Islık sesinin aniden bıçak gibi kesildiği ancak dairedeki kişinin kapıdaki sesi hâlâ net duyabildiği sınır nokta kilitlenir.
2. Adım: Mikrofon Kapsülü Kauçuk Yalıtım Kovanının (Acoustic Baffle) Yenilenmesi
Trimpot kısılmasına rağmen ses yankılanıyorsa mekanik izolasyon çökmüştür:
Mekanik İzolasyon Protokolü:
1. Panel önündeki mikrofon yuvası incelenir: Mikrofon kapsülü kesinlikle metal ön kapağa doğrudan çıplak değmemelidir!
2. Mikrofon kapsülünün etrafını saran fabrikasyon siyah kauçuk/silikon boru zamanla erimiş veya yırtılmıştır.
3. Hoparlörün sesi kasanın içinden mikrofona arkadan sızmaktadır.
4. Mikrofon kapsülünün arkası ve yanları kalın bir sünger veya sıcak silikon takoz ile panelin iç hacminden tamamen hava almayacak şekilde izole edilir; mikrofonun yalnızca dışarıdaki iğne deliğinden ses alması sağlanır.3. Adım: Panel Ön Metal Kapağının Şasiye Sıfır Vidalanması
Panel kapağı yerine takılırken vidaların gevşek bırakılması kasanın rezonans yapmasına ve ıslığı tetiklemesine yol açar. Panel vidaları tam torkla sıkılmalı; kapağın titreşimi engellenerek kristal netliğinde çift yönlü konuşma ortamı sağlanmalıdır.
Görüntülü diyafon ses tamirleri, sokak paneli eko ve ıslık giderme, Audio/Netelsan interkom kartı revizyonlarında BaykalSoft Zayıf Akım Sistemleri ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.