Restoranlarda Termal Fiş Yazıcısının Kasa Çekmecesini Kendiliğinden Sürekli Açması RJ12 Transistör Arıza Rehberi

Soru: Fiş Yazıcısı Açıldığı Anda Para Çekmecesi Neden ‘Çat’ Diye Fırlar ve Kapanmayıp Açık Kalır?

Cevap: Restoran, kafe, fırın ve market kasalarında termal adisyon yazıcısının (Epson, Xprinter, Bixolon, Hoin vb.) güç anahtarı açıldığı anda veya bilgisayar başlatılırken masanın altındaki metal para çekmecesinin (Cash Drawer) hiçbir satış veya fiş komutu verilmeden kendi kendine dışarı fırlaması, elle içeri itildiğinde kilitlenmeyip anında tekrar geri atması kasa güvenliğini felç eden tehlikeli bir donanım arızasıdır. Kasiyer çekmeceyi kilitleyemez; içerideki nakit para açıkta kalır. Bu arıza çekmecenin mekanik yayından değil; yazıcının arkasındaki 6 pinli RJ12 Drawer Kickout (DK) portunu süren Anakart Üzerindeki Yüksek Akım Tetikleme Transistörünün (TIP122, A1013 veya MOSFET) Kısa Devre Yaparak 24V Gerilimi Sürekli Hatta Basmasıdır.

Termal Yazıcı Çekmece Sürüş Devresinin Elektronik Yapısı

Para çekmecesinin içindeki 24V selenoid bobini normalde enerjisiz bekler:

• Yazıcı anakartındaki NPN güç transistörü veya MOSFET, çekmece klemensinin eksi (GND) ucunu anahtarlar.
• Yazıcıya ESC/POS çekmece açma komutu (ESC p 0 25 250) geldiğinde mikroişlemci transistörün beyz bacağına yalnızca 50 milisaniyelik mikro bir tetikleme darbesi gönderir.
• Transistörün Delinmesi: Çekmecenin içindeki selenoid bobinin ters indüksiyon gerilimini söndüren koruma diyodu kuruduğunda; bobinin ürettiği 100V luk ters darbe doğrudan anakarttaki transistörü deler. Transistörün Kollektör ve Emiter bacakları kalıcı olarak birbirine yapışır (Kısa Devre).
• Yazıcıya elektrik verildiği ilk mikrosaniyede hatta kesintisiz 24V akar; bobin sürekli mıknatıs gibi çeker ve çekmece kapağının kilitlenmesini imkansız kılar.

1. Adım: Çekmece Kablosunu Sökerek Arızayı Lokalize Etme

Mekanik mi elektronik mi olduğunu teyit etmek için:

1. Yazıcının arkasındaki 6 pinli RJ11/RJ12 kablosu soketinden çıkartılır.
2. Para çekmecesi elle içeri itilir: Eğer çekmece şimdi ‘tık’ diye yerine kilitleniyorsa; çekmecenin yay ve mandal mekanizması %100 sağlamdır.
3. Problem kesinlikle yazıcının portundan sürekli kaçak elektrik akmasıdır.

2. Adım: Yazıcı Anakartındaki Yanık Transistörün Tespiti ve Ölçümü

Yazıcı kılıfı sökülerek anakarta ulaşılır:

Elektronik Ölçüm Protokolü:
1. Yazıcının alt metal kapağı sökülür; RJ12 soketinin hemen arkasında soğutucu saç plakaya bağlı veya SMD kılıflı 'Q1 / Q2' güç transistörü bulunur (Genellikle TIP122, D882 veya A1013).
2. Multimetre diyot/buzzer kademesine alınır.
3. Transistörün bacakları arasına problar değdirilir: Kollektör ile Emiter arasında '0.00 Ohm' sesli kısa devre ötüşü alınıyorsa transistör delinmiştir.
4. Yanık transistör havyayla sökülür; yerine aynı amper ve voltaj değerine sahip sıfır transistör lehimlenir.

3. Adım: Bobin Koruma Diyodunun (Flyback Diode) Yenilenmesi

Yeni takılan transistörün de 1 saat sonra delinmemesi için: Para çekmecesinin içindeki selenoid bobinin iki ucuna paralel bağlı olan 1N4007 ters polarite sönümleme diyodu kontrol edilir; patlamışsa yenilenir. Yazıcı toplandıktan sonra kablo takılır; çekmecenin sadece ve sadece adisyon kesildiği anda tek bir tok vuruşla açıldığı teyit edilir.

Restoran otomasyonu donanım onarımları, termal yazıcı çekmece portu tamiri, elektronik kart revizyonu ve POS sistemleri teknik servisinde BaykalSoft Perakende Bilişim ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.