Kurumsal Ofislerde IP Telefon (VoIP) ‘Tek Taraflı Ses Geliyor / Ses Gitmiyor’ SIP ALG ve NAT Çözüm Rehberi

Soru: VoIP IP Telefonda Karşı Tarafın Sesi Net Gelirken Bizim Sesimiz Karşıya Neden Gitmez?

Cevap: Çağrı merkezlerinde, kurumsal ofislerde, fabrikalarda ve çok şubeli işletmelerde IP santral (Asterisk, FreePBX, Yealink, Grandstream, Fanvil vb.) üzerinden yapılan dış hat görüşmelerinde ahize kaldırılıp numara çevrildiğinde telefonun çalması, aramanın bağlanması ancak karşıdaki müşterinin sesi pırıl pırıl duyulurken arayan personelin sesinin karşı tarafa kesinlikle gitmemesi (veya tam tersi çağrının 32. saniyede aniden düşmesi) haberleşmeyi kilitleyen en sinsi ağ çöküşüdür. Personel telefonun mikrofonunun bozulduğunu düşünür; oysa problem doğrudan modem veya router üzerindeki SIP ALG (Application Layer Gateway) Servisinin Ses Paketlerini (RTP UDP Portları) Parçalaması veya Çift NAT (Double NAT) Duvarıdır.

VoIP İletişiminde SIP ve RTP Akışının Ayrışması Fiziği

IP telefon görüşmeleri tek bir porttan akmaz; kontrol ve medya iki bağımsız kanaldan yürür:

• SIP Sinyalleşmesi (UDP 5060): Yalnızca arama başlatma, çaldırma ve kapatma komutlarını taşır. Düşük bant genişliği kullanır ve NAT duvarından kolayca geçer (bu sayede telefon çalar).
• RTP Medya Akışı (UDP 10000 – 20000): Konuşulan canlı insan sesini taşıyan asıl ses paketleridir. Telefon görüşmesi başladığı anda rastgele yüksek bir UDP portundan doğrudan hedefe akmak zorundadır.
• SIP ALG Faciası: Modem üreticilerinin güya VoIP trafiğini hızlandırmak için modeme koyduğu ‘SIP ALG’ filtresi, paketlerin içindeki özel yerel IP başlıklarını (Private IP) yanlış dönüştürür. Karşı tarafın sesi gelir ancak sizin ses paketleriniz modemin NAT duvarında kaybolarak çöpe atılır; karşı taraf mutlak sessizliğe gömülür.

1. Adım: Modem ve Güvenlik Duvarında ‘SIP ALG’ Servisini Kesin Olarak Kapatma

Tek taraflı ses arızasının %90 ını anında çözen ilk kural:

1. İnternet modeminin veya şirket yönlendiricisinin (MikroTik, Fortinet, Keenetic, Zyxel) web paneli açılır.
2. Ağ / Güvenlik / NAT Ayarları > ALG (Application Layer Gateway) sekmesine gidilir.
3. Listede bulunan ‘SIP ALG’ (veya SIP Passthrough) seçeneğindeki ONAY İŞARETİ KESİNLİKLE KALDIRILIR (Disabled yapılır).
4. Modem yeniden başlatılır. Bu işlem modem donanımının ses paketlerinin başlıklarına müdahale etmesini tamamen engeller.

2. Adım: Güvenlik Duvarında RTP UDP Port Aralığını Santrale Yönlendirme

Ses paketlerinin engele takılmadan içeri akabilmesi için portlar açılır:

Router Port Yönlendirme Protokolü:
1. Kural Adı: 'VoIP RTP Ses Akışı'
2. Protokol: YALNIZCA UDP
3. Dış Port ve İç Port Aralığı: 10000 - 20000 (Grandstream/Yealink için bazen 5004 - 5020)
4. Hedef IP: IP Santralin veya IP Telefonun Yerel Sabit IP Adresi (Örn: 192.168.1.250)
5. Kural kaydedilir.

3. Adım: IP Telefonda STUN Sunucusu ve Keep-Alive Süresini Düşürme

Telefonun arkasında NAT duvarı varsa telefonun web arayüzünden Hesap > Ağ Ayarları sekmesi açılır: ‘NAT Traversal’ modu ‘STUN’ yapılır (Örn: stun.l.google.com:19302). ‘NAT Keep-Alive Interval’ süresi 60 saniyeden 20 saniyeye indirilir. Ahize kaldırılıp dış hat arandığında sesin her iki yönde de kesintisiz ve kristal netliğinde gittiği teyit edilir.

Kurumsal VoIP santral altyapıları, Yealink/Grandstream IP telefon kurulumu, SIP trunk entegrasyonu ve ses kalitesi optimizasyonunda BaykalSoft Haberleşme Teknolojileri ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.