Soru: Daire İçi Görüntülü Diyafon Monitöründe Sokak Kapısı Görüntüsü Neden Titrer, Çizgilenir ve Dalgalanır?
Cevap: Toplu konut sitelerinde, çok katlı apartmanlarda ve iş merkezlerinde daire içi görüntülü diyafon ekranında (Audio, Mas, Netelsan, Multitek vb.) kapı zili çaldığında veya ekrandan ‘Kamera’ butonuna basıldığında gelen görüntünün üzerinde yukarıdan aşağıya doğru kayan yatay çizgiler, parazitler, karlanma veya dalgalı bir pus tabakasının oluşması en sık karşılaşılan zayıf akım arızasıdır. Kullanıcılar kameralı zil panelinin veya daire monitörünün bozuk olduğunu varsayar; oysa alt katlarda net olan görüntünün üst katlara çıkıldıkça bozulması ya da tüm binada dalgalanması, analog video sinyalinin hat sonuna ulaştığında duvara çarpar gibi geri yansıması (Signal Reflection) veya 75 Ohm Hat Sonu Sonlandırma Direncinin (EOL Resistance) bağlanmamasından kaynaklanır.
Görüntülü Diyafon Bus Mimarisi ve Video Sinyal Yansıması Fiziği
Modern diyafon tesisatlarında video sinyali Cat6 veya DT-8 kablo üzerinden dengeli hatlarla (V+ ve V-) taşınır:
- Yüksek Frekanslı Taşıyıcı: Analog kompozit video sinyali 5.5 MHz bant genişliğinde yüksek frekanslı elektriksel bir dalgadır.
- Sinyal Yansıması (Standing Wave / Ghosting): Bir kablonun ucu açık bırakılırsa, kaynaktan çıkan elektrik dalgası kablonun bittiği en son daireye ulaştığında açık devre direncine çarpar ve ters fazda geri yansır. Geri dönen bu hayalet dalga, arkadan gelen yeni kareyle çarpışarak ekranda dikey gölgelenmeler ve yatay dalgalanmalar yaratır.
- 75 Ohm Sonlandırma: Hattın en sonundaki cihaza takılan 75 Ohm empedans direnci gelen dalgayı bir sünger gibi tamamen emer ve geri yansımayı sıfırlar.
1. Adım: Binadaki En Son Daire Monitöründe EOL Jumper Ayarı
Tüm binadaki paraziti yok etmek için en üst kattaki son monitör incelenir:
- Binanın dağıtım şemasındaki en son kata (örneğin 10. kat, en son daireye) gidilir.
- Daire monitörü duvardaki kızaktan yukarı doğru kaydırılarak sökülür; arkasındaki kart incelenir.
- Monitörün arkasında yer alan ‘VIDEO TERM’ veya ’75R / EOL’ yazılı iki pinli küçük jumper köprüsü veya mikro anahtar (DIP Switch) bulunur.
- Bu anahtar fabrikasyon olarak ‘OFF’ (Açık) konumundadır. Bu tırnak ‘ON’ (Kapalı / 75 Ohm Devrede) konumuna getirilir.
- Bu işlem yapıldığı milisaniyede hattaki sinyal yansıması sonlanır; hem en üst kattaki hem de aşağıdaki tüm dairelerin görüntüsü cam gibi netleşir.
2. Adım: Şebeke 50 Hz Zemin Uğultusu (Ground Loop) ve Güç Kaynağı Paraziti
Ekranda çizgiler dalga dalga yukarı doğru akıyorsa santral besleme trafosu kontrol edilir:
Santral Güç Ölçüm Protokolü:
1. Merkezi diyafon güç kaynağının (12V veya 18V DC SMPS) çıkışı multimetre ile ölçülür.
2. Multimetre AC kademesine alınarak DC çıkıştaki dalgalanma (Ripple) ölçülür: 50 mV üzerindeki her AC kaçak ekranda 50 Hz şebeke dalgalanması yapar.
3. Güç kaynağının içindeki filtreleme kondansatörleri şişmişse santral yenilenmelidir.
4. Kamera zil panelinin metal gövdesi bina demirine temas ediyorsa araya plastik yalıtım takozu konulmalıdır.3. Adım: Cat6 Per Büküm Eşleşmesinin Doğrulanması
Elektrikçilerin yaptığı en büyük montaj hatası V+ ve V- uçlarını rastgele renklere bağlamaktır. Video (+) ucu Turuncu tele girilmişse, Video (-) ucu mutlaka onun eşi olan Turuncu-Beyaz tele bağlanmalıdır. İki farklı perden kablo seçilirse manyetik gürültü bastırma (CMRR) çalışmaz ve asansör motoru her çalıştığında diyafon ekranı karıncalanır.
Site ve apartman görüntülü diyafon sistemleri kurulumu, Audio/Netelsan merkezi santral tamiri, parazit giderme ve zayıf akım altyapı hizmetlerinde BaykalSoft Zayıf Akım Teknolojileri ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.