Logo Go3 ve Tiger’da ‘Maliyet Dağıtım (Maliyetlendirme Servisi)’ Hataları ve Negatif Seviye Düzeltme Rehberi

Soru: Logo Dönem Sonu Maliyetlendirme Servisi Neden ‘Negatif Stok Seviyesi’ Hatası Verir ve Durur?

Cevap: Üretim, toptan veya perakende sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde ay sonunda veya geçici vergi dönemlerinde satılan ticari malların maliyetini (STMM) ve kalan envanter değerini hesaplamak için Logo Go3 veya Tiger üzerinden ‘Maliyetlendirme Servisi (Maliyet Dağıtım)’ çalıştırıldığında ekrana gelen ‘HATA: [MALZEME_KODU] için negatif stok seviyesi tespit edildi! Maliyet hesaplanamaz’ uyarısı tüm maliyet sürecini kilitler. Logo; Ağırlıklı Ortalama (Weighted Average), FIFO (İlk Giren İlk Çıkar) veya LIFO yöntemleriyle stok maliyeti hesaplarken, depoda fiziksel veya mantıksal olarak var olmayan (eksiye düşmüş) bir ürünün satış maliyetini matematiksel olarak hesaplayamaz (sıfıra bölme hatası) ve işlemi acil olarak durdurur.

Negatif Stok Seviyesinin Ortaya Çıkış Nedenleri

İşletmelerde stokların eksiye düşmesine yol açan temel operasyonel hatalar şunlardır:

• Ters Tarihli / Saatli Giriş Hataları: Satın alma faturasının sisteme saat 15:00 olarak girilmesi, ancak satış faturasının sabah 09:00 a kesilmesi. Gün bazında stok pozitif görünse dahi, saatlik kronolojide sabah saatinde stok eksidedir.
• Faturası Gelmeyen Malın Sevk Edilmesi: Tedarikçiden irsaliyesi gelmemiş ürünün depodan müşteriye çıkışının yapılması.
• Birim Dönüşüm Katsayısı Hataları: Malzeme kartında ‘Koli’ ile ‘Adet’ arasındaki çevrim katsayısının (Örn: 1 Koli = 24 Adet) yanlış tanımlanması sonucu sistemin adet bazında eksiye düşmesi.

1. Adım: Eksiye Düşen Malzemeleri Negatif Stok Raporu ile Yakalama

Maliyet servisini durduran ürünleri tek tek aramak yerine toplu analiz raporu alınır:

1. Stok (Malzeme Yönetimi) > Raporlar > Envanter Raporları menüsüne gidilir.
2. Negatif Seviyeye Düşen Stoklar Raporu açılır.
3. Filtrelerden ‘Ambar: Tümü’ ve ‘Tarih Aralığı’ seçilerek rapor ekrana dökülür.
4. Raporda bakiyesi eksiye düşen tüm stok kodları ve tam olarak hangi gün/saatte eksiye düştükleri liste halinde listelenir.

2. Adım: Kronolojik Hareket Tarihlerinin ve Saatlerinin Düzenlenmesi

Eksiye düşen ürünün hareket ekstresi (Stok Fişleri) açılarak zaman çizgisi düzeltilir:

Düzeltme Protokolü:
1. İlgili malzemenin üzerine sağ tıklanır -> 'Malzeme Hareketleri' açılır.
2. Giriş fişinin (Satın Alma Faturası) saati: 08:30 yapılır.
3. Çıkış fişinin (Satış Faturası) saati: 14:00 yapılır.
4. Her zaman GİRİŞ HAREKETİ saat ve tarih olarak ÇIKIŞ HAREKETİNDEN ÖNCE olmak zorundadır.
5. Eğer fiş eksikse, depoya acil sayım fazlası fişi veya konsinye giriş fişi işlenerek stok pozitif seviyeye çekilir.

3. Adım: Maliyetlendirme Servisini Yeniden Çalıştırma Parametreleri

Tüm negatif kayıtlar temizlendikten sonra:

Malzeme Yönetimi > İşlemler > Maliyet Dağıtım:
1. Maliyet Yöntemi: 'Ağırlıklı Ortalama' veya 'Girişlerin İlk Giren İlk Çıkarı (FIFO)'.
2. 'Negatif Seviyedeki Stoklar' seçeneği: 'İşlemi Durdur' yerine gerekirse 'Maliyeti Sıfır Kabul Et / Son Alıştan Hesapla' olarak esnetilebilir.
3. Başlat denildiğinde servis tüm depoyu baştan sona tarar; her bir faturanın kâr-zararını hesaplar ve STMM muhasebe fişlerini otomatik oluşturur.

Dönem sonu stok envanter sayımları, Logo maliyetlendirme servis optimizasyonu, üretim reçete maliyetleri ve STMM muhasebe entegrasyonlarında BaykalSoft ERP Danışmanlığı uzmanlarımızdan destek alabilirsiniz.