MikroTik RouterOS Cihazlarında IP Havuzu Çakışması ve ‘Address Pool Empty’ Hatası Çözüm Rehberi

Soru: MikroTik Loglarında ‘dhcp1 alert: address pool empty’ Uyarısı Neden Çıkar ve İnternet Neden Dağıtılmaz?

Cevap: Kurumsal ofislerde, sitelerde, kafelerde ve öğrenci yurtlarında MikroTik RouterOS cihazları üzerinden yerel ağa veya misafir ağına IP dağıtılırken log ekranında kırmızı yazılarla saniyede onlarca kez akan ‘dhcp1 alert: failed to give out IP address: address pool is empty’ uyarısı ağın genişlemesini durduran kritik bir kaynak tükenmesidir. Ağa yeni bir kablo takan veya Wi-Fi şifresini giren hiçbir kullanıcı IP alamaz; cihazlar ‘Sınırlı Bağlantı’ uyarısında kalır. Bu durum yönlendiricinin DHCP sunucusuna atanmış olan IP adres havuzundaki tüm kullanılabilir IP lerin tükendiğini ilan eder.

Address Pool Neden Zamansız Boşalır?

Havuzun tükenmesine yol açan temel yapılandırma açıkları şunlardır:

• Aşırı Uzun Kira Süresi (Lease Time): Cihazın fabrika ayarlarında kira süresinin 3 gün veya 7 gün olarak unutulması. Mekandan ayrılan yüzlerce kişinin IP si havuzda rezerve kalır; yeni müşteriye IP verilemez.
• Rastgele Sanal MAC Adresi (Private MAC) Krizleri: Modern iPhone (iOS) ve Android telefonlarda bulunan ‘Özel Wi-Fi Adresi’ özelliği, telefon her Wi-Fi ye bağlandığında rastgele sahte bir MAC adresi üretir. Tek bir müşteri 1 gün içinde 5 farklı MAC adresi üreterek havuzdan 5 bağımsız IP tüketebilir.
• Dar Havuz Aralığı Tanımlanması: Yöneticinin havuza yanlışlıkla sadece 20-30 kişilik bir aralık (Örn: 192.168.1.100 - 192.168.1.130) tanımlamış olması.

1. Adım: Askıda Kalan Eski Kiralamaları (Leases) Anında Boşaltma

Kriz anında yeni kullanıcılara acil yer açmak için çevrimdışı kiralamalar temizlenir:

1. Winbox açılarak IP > DHCP Server > Leases sekmesine geçilir.
2. Durumu (Status) ‘bound’ olan fakat uzun süredir trafik üretmeyen veya çevrimdışı kalmış cihazlar seçilir.
3. Kırmızı eksi (-) butonuna basılarak veya terminalden toplu komutla temizlenir:

Winbox Terminal Komutu:
# Durumu 'waiting' olan veya süresi dolmuş tüm sahte kiralamaları silin:
/ip dhcp-server lease remove [find where status="waiting"]
/ip dhcp-server lease remove [find where dynamic=yes and expires-after > 1d]

2. Adım: Kira Süresini (Lease Time) Yoğunluğa Göre Düşürme

Havuzun bir daha şişmemesi için kira süresi dinamik olarak kısaltılır:

/ip dhcp-server set [find name="dhcp1"] lease-time=45m

Kira süresi 45 dakikaya çekildiğinde, mekandan ayrılan her cihazın IP si 45 dakika sonra havuza otomatik geri döner; 250 kişilik havuz gün içinde 2000 farklı kişiye kesintisiz yeter.

3. Adım: IP Havuzu (Pool) Sınırlarını Genişletme

Eğer havuz aralığı dar girilmişse IP > Pool menüsünden aralık tüm bloğu kapsayacak şekilde güncellenir:

/ip pool set [find name="dhcp_pool1"] ranges=192.168.1.10-192.168.1.250

Kullanıcı sayısı 250 yi aşıyorsa alt ağ 255.255.254.0 (/23) yapılarak havuz 500 kişiye çıkartılmalıdır.

MikroTik DHCP sunucu optimizasyonu, Hotspot mimarileri ve kurumsal ağ altyapı projelerinde BaykalSoft Ağ Altyapı Hizmetleri uzman kadromuzdan destek alabilirsiniz.