Masaüstü ve Dizüstü Bilgisayarlarda RAM Bellek ‘Donanıma Ayrılmış Bellek (Hardware Reserved)’ Aşırı Yüksek Sorunu Çözüm Rehberi

Soru: Windows’ta 16 GB RAM Takılı Olduğu Halde Neden ‘Kullanılabilir 7.9 GB / Donanıma Ayrılmış 8.1 GB’ Yazar?

Cevap: Masaüstü bilgisayarlarda veya kurumsal laptoplarda kullanıcıların Görev Yöneticisi Bellek sekmesini açtığında veya Sistem Özelliklerine baktığında ‘Yüklü Bellek: 16.0 GB (Kullanılabilir: 7.95 GB) – Donanıma Ayrılmış: 8.1 GB’ tablosuyla karşılaşması sistemin RAM kapasitesini doğrudan yarıya indiren en büyük donanım-yazılım kilitlenmesidir. Bilgisayar 16 GB RAM in tam yarısını sanki bir harici ekran kartı varmış gibi rezerve eder ve kullanıcıya kullandırmaz; arka planda 3 program açıldığında RAM yetersizliği uyarısı verir. Bu problem RAM modülünün bozulduğu anlamına gelmez; %90 oranında MSConfig Maksimum Bellek Sınırı Hatası, BIOS Memory Remapping (Bellek Yeniden Eşleme) Kapalı Olması veya İşlemci Soket Pin Temassızlığıdır.

Donanıma Ayrılmış Bellek (Hardware Reserved) Nedir ve Neden Şişer?

Windows, anakart üzerindeki PCIe aygıtları (Ekran kartı, ağ kartı, ses kartı) için bellek adresleme alanları rezerve eder:

• Normal şartlarda modern bir sistemde donanıma ayrılan bellek miktarı en fazla 50 MB ile 100 MB arasındadır (Dahili APU grafik varsa en fazla 1-2 GB).
• 8 GB Donanıma Ayrılması Faciası: Eğer anakart çift kanaldaki 2. RAM modülünün varlığını algılıyor (SPD çipini okuyor) ancak işlemci soketindeki bacak temassızlığı sebebiyle o RAM e veri yazıp okuyamıyorsa; BIOS o 8 GB lık modülü ‘Kullanılamaz / Arızalı Donanım’ olarak işaretler ve Windows a ‘Bunu donanıma rezerve et’ diyerek kilitler.

1. Adım: MSConfig ‘Maksimum Bellek’ Kutusunun Temizlenmesi (En Sık Yapılan Hata)

İnternetteki sahte hızlandırma videolarını izleyen kullanıcıların yaptığı hata düzeltilir:

1. Win + R tuşlarına basılarak msconfig yazılır ve Enter a basılır.
2. Önyükleme (Boot) sekmesine geçilir -> Gelişmiş Seçenekler butonuna tıklanır.
3. Pencerenin sağ üstündeki ‘Bellek Üst Sınırı’ (Maximum Memory) kutusu incelenir.
4. KRİTİK HAMLE: Bu kutuda bir onay işareti varsa BU ONAY İŞARETİ KESİNLİKLE KALDIRILMALIDIR! Kutunun içi boşaltılır ve ‘Tamam’ denilir.
5. Bilgisayar yeniden başlatılır. Çoğu sistemde bu kutunun kapatılması donanıma ayrılmış belleği anında 8 GB tan 80 MB a düşürür.

2. Adım: BIOS Üzerinde ‘Memory Remapping’ ve XMP Ayarı

BIOS un 4 GB üzerindeki bellekleri doğru haritalaması sağlanır:

BIOS Yapılandırma Basamakları:
1. Del veya F2 ile BIOS'a girilir.
2. Advanced / Chipset Configuration menüsüne gidilir.
3. 'Memory Remapping Feature' (Bellek Yeniden Haritalama) seçeneği aranır: 'Disabled' ise kesinlikle 'ENABLED' yapılır.
4. Dahili Grafik (iGPU / UMA Frame Buffer Size) ayarı kontrol edilir: Dahili ekran kartına 8 GB gibi absürt bir bellek ayrılmışsa bu değer 'Auto' veya '512 MB' seviyesine çekilir.

3. Adım: RAM Yuvalarının Değiştirilmesi ve İşlemci Soket Baskısı

Yazılım adımlarına rağmen 8 GB ayrılmış kalıyorsa donanıma geçilir: RAM ler sökülür; altın kontakları yumuşak silgiyle temizlenir. 2. ve 4. yuvalar yerine 1. ve 3. yuvalara takılarak test edilir. Sorun sürüyorsa işlemci soğutucusunun vidaları yarım tur gevşetilir (Aşırı soğutucu baskısı soketteki bellek veri pinlerinin temasını keserek RAM in yarısını donanıma hapseder). Vidalar gevşetildiğinde sistem açılır açılmaz 16 GB ın tamamının ‘Kullanılabilir’ olduğu doğrulanır.

Masaüstü ve kurumsal iş istasyonu bellek optimizasyonu, RAM uyumluluk testleri ve anakart donanım teknik desteğinde BaykalSoft Donanım Servisi birimimizle iletişime geçebilirsiniz.