Windows Server RDS Lisanslama (CAL) Yapılandırması ve ‘Uzak Masaüstü Lisansı Sağlayacak Sunucu Yok’ Hatası Çözümü

Uzak Masaüstü 120 Günlük Yetkisiz Kullanım Süresi (Grace Period) Bitimi

Windows Server (2016, 2019, 2022) üzerinde çalışan ERP, muhasebe veya kurumsal veritabanı yazılımlarına birden fazla kullanıcının aynı anda Uzak Masaüstü (RDP) ile bağlanabilmesi için Uzak Masaüstü Hizmetleri (RDS – Remote Desktop Services) rolü kurulur. Microsoft, sunucu ilk kurulduğunda 120 günlük geçici bir deneme süresi (Grace Period) tanımlar. Bu süre dolduğu gün kullanıcılar sunucuya bağlanmak istediğinde ekrana ‘Kullanılabilir Uzak Masaüstü Lisans Sunucusu bulunmadığından uzak oturumun bağlantısı kesildi’ veya "Remote Desktop licensing mode is not configured" uyarısı düşer ve yönetici (Console) hariç tüm şirket personelinin sunucuya erişimi tamamen kilitlenir.

RDS CAL Lisans Türleri: Per User vs Per Device Mimarisi

Kurumsal RDS lisanslamasında Microsoft iki farklı istemci erişim lisansı (CAL – Client Access License) modeli sunar:

• Per User (Kullanıcı Başına) CAL: Lisans doğrudan Active Directory kullanıcısına atanır. Bir çalışan ofisteki masaüstü bilgisayarından, evdeki laptopundan veya telefonundan sunucuya bağlansa dahi tek bir lisans tüketir. Çoklu cihaz kullanan şirket personeli için ideal ve esnek modeldir.
• Per Device (Cihaz Başına) CAL: Lisans doğrudan istemci bilgisayarın donanım kimliğine (Hardware ID) mühürlenir. O fiziksel bilgisayardan 10 farklı vardiya işçisi oturum açsa bile tek bir lisans harcanır. Fabrika zeminleri, çağrı merkezleri ve ortak kasa bilgisayarları için uygundur.

1. Adım: RD Licensing Rolünün Kurulması ve Lisans Sunucusunun Etkinleştirilmesi

Server Manager konsolu açılarak lisanslama sunucusu aktif edilir:

1. Server Manager > Add Roles and Features sihirbazından Remote Desktop Services > Remote Desktop Licensing rolü işaretlenerek yüklenir.
2. Yönetimsel Araçlar altından Remote Desktop Licensing Manager (licmgr.exe) açılır.
3. Sunucu adına sağ tıklanarak ‘Activate Server’ seçilir. Bağlantı yöntemi olarak ‘Otomatik Bağlantı’ seçilip şirket bilgileri girilerek Microsoft lisanslama sunucularıyla el sıkışılır.
4. Etkinleştirilen sunucuya sağ tıklanıp ‘Install Licenses’ denilerek satın alınan kurumsal Open/Retail Lisans numaraları girilip CAL paketleri yüklenir.

2. Adım: Grup İlkesi (GPO) ile RDS Lisans Sunucusunu Zorunlu Kılma

Lisanslar yüklense dahi Windows Server otomatik olarak lisans sunucusunu bulamaz; Yerel Grup İlkesi üzerinden yol gösterilmelidir:

gpedit.msc çalıştırılır:
Bilgisayar Yapılandırması > Yönetim Şablonları > Windows Bileşenleri > Uzak Masaüstü Hizmetleri > Uzak Masaüstü Oturum Ana Bilgisayarı > Lisanslama

1. 'Belirtilen Uzak Masaüstü lisans sunucularını kullan' kuralı açılır:
   Durum: Etkin
   Kullanılacak lisans sunucuları: 127.0.0.1 (veya Sunucunun Yerel IP'si: 192.168.10.10)

2. 'Uzak Masaüstü lisanslama modunu belirle' kuralı açılır:
   Durum: Etkin
   Lisanslama modunu belirtin: 'Kullanıcı Başına (Per User)' veya 'Aygıt Başına (Per Device)'

Komut satırından ilkeyi anında uygulayın:
gpupdate /force

3. Adım: RD Licensing Diagnoser ile Hataları Doğrulama

Yönetim konsolundan Remote Desktop Licensing Diagnoser aracı çalıştırılır. Ekranda sarı veya kırmızı ünlem kalmadığı, "Licensing Diagnoser did not identify any licensing problems" mesajı ve yüklü CAL sayısı yeşil renkte görüldüğü anda lisans kilitlenmesi kalıcı olarak çözülmüştür.

Windows Server RDS mimarisi, CAL lisanslama tedariği ve Active Directory çok kullanıcılı terminal sunucu kurulumlarında BaykalSoft Kurumsal Sistem Mühendisliği birimimizle iletişime geçebilirsiniz.