Soru: Taşınabilir Hard Disk veya İkincil Disk RAW Formatına Döndüğünde İçindeki Dosyalar Silinmeden Nasıl Kurtarılır?
Cevap: Masaüstü bilgisayarlarda veya taşınabilir USB harici disklerde (Seagate, WD, Toshiba) ‘Bu Bilgisayar’ açıldığında D: veya E: sürücüsünün kapasite çubuğunun kaybolması, tıklandığında ‘Sürücüdeki diski kullanabilmeniz için önce biçimlendirmeniz gerekir’ uyarısının çıkması ve Disk Yönetimi açıldığında dosya sisteminin NTFS yerine ‘RAW (Sağlıklı – Birincil Bölüm)’ olarak görünmesi kullanıcıların en sık karşılaştığı mantıksal veri çöküşüdür. Birçok kişi verileri kaybettiğini düşünerek biçimlendirir. Oysa dosyalar disk yüzeyinde %100 sapasağlam durmaktadır; arıza yalnızca dosya sisteminin fihrist kapısı olan Ana Dosya Tablosunun (MFT – Master File Table) veya Önyükleme Sektörünün (VBR / Boot Sector) elektrik kesintisiyle hasar görmesidir.
NTFS Dosya Sisteminin RAW’a Düşme Mantığı
Windows işletim sistemi diski okurken doğrusal bir hiyerarşi izler:
- Bölümün ilk sektöründe yer alan ‘Volume Boot Record’ okunur. Bu sektör MFT nin diskin tam olarak hangi sektöründe başladığını işaret eder.
- Bilgisayar açıkken USB kablosu güvenli kaldır yapılmadan çekilirse veya elektrik kesilirse bu ilk sektör sıfırlanır (0x00 ile dolar).
- Windows diskteki NTFS imzasını bulamaz; diskin içini çözemediği için tüm bölümü ‘RAW’ (İşlenmemiş Ham Veri) olarak etiketler ve güvenlik gerekçesiyle erişimi durdurur.
1. Adım: Chkdsk Komutu ile MFT Aynasını (MFT Mirror) Devreye Sokma
NTFS dosya sistemi kendini korumak için diskin tam ortasında MFT tablosunun birebir yedek bir kopyasını (MFT Mirror) saklar:
- Başlat’a
cmdyazılır; sağ tıklanıp Yönetici Olarak Çalıştır seçilir. - RAW a düşen diskin sürücü harfi belirlenir (Örn:
E:sürücüsü). - Şu onarım komutu yazılır ve Enter a basılır:
chkdsk E: /fWindows diski tarar; ‘Ana dosya tablosu (MFT) bozuk. Windows diski onarmaya çalışıyor. MFT kopyasından ana dosya tablosu okunuyor’ mesajı gelirse sistem yedek MFT tablosunu başa kopyalar; disk anında NTFS ye döner ve tüm klasörler tek tıkla açılır.
2. Adım: ‘Chkdsk RAW Sürücüler İçin Geçerli Değil’ Hatasında TestDisk ile Boot Sector Kurtarma
Chkdsk hata verirse açık kaynaklı derin bölüm kurtarıcısı TestDisk çalıştırılır:
TestDisk Boot Sektör Onarım Protokolü:
1. TestDisk açılır -> RAW hard disk seçilir -> 'Intel/PC Partition' seçilir.
2. 'Advanced' (Gelişmiş Dosya Sistemi Araçları) menüsüne girilir.
3. RAW olan bölüm seçilir ve alttan 'Boot' sekmesine tıklanır.
4. ANALİZ EKRANI:
- Boot Sector: Bad
- Backup Boot Sector: OK
5. 'Backup BS' (Yedek Önyükleme Sektörünü Asıl Sektöre Kopyala) seçeneğine basılır ve onaylanır.
6. Bilgisayar yeniden başlatılır.3. Adım: Sektör Kopyalama ile Verilerin Başka Diske Çekilmesi
Diskin içinde fiziksel bad sector varsa komutlar diski kilitleyebilir. Bu durumda diske kesinlikle yazma komutu verilmez; R-Studio veya DMDE yazılımı açılarak disk ‘Raw Image’ modunda taranır; bulunan tüm muhasebe yedekleri, fotoğraflar ve arşiv dosyaları farklı bir sağlam harici diske kayıpsız dışa aktarılır.
RAW hard disk veri kurtarma, biçimlendirme isteyen taşınabilir disk tamiri, MFT tablo onarımı ve kurumsal veri kurtarma laboratuvarı hizmetlerinde BaykalSoft Veri Kurtarma Laboratuvarı uzman kadromuzla iletişime geçebilirsiniz.